پذیره نویسی چیست؟

مفهوم پذیره نویسی که ترجمه لغت underwriting است، به نوشتن و امضا کردن در پای سند و نوشته اشاره دارد. این اصطلاح به عنوان یک نوع تعهد برای انجام یک کار یا امر خاص تعریف می‌شود که در یک سند مکتوب ثبت شده است. واژه “پذیره‌نویسی” همچنین به معنای خرید اوراق بهادار از ناشر یا نماینده قانونی او اشاره دارد، که باید طبق تعهد و قرارداد پرداخت وجه کامل را انجام دهد.

زمانی که افراد یک شرکت را تاسیس می‌کنند، عمدتاً بخشی از سرمایه شرکت را به صورت عمومی جلب می‌کنند. این درخواست تأمین مالی معمولاً از طریق اعلامیه پذیره‌نویسی به جامعه اطلاع‌رسانی می‌شود. در جریان فرآیند پذیره‌نویسی، سرمایه‌گذاران به عنوان متعهدان می‌پیوندند و قسمتی از سرمایه و منابع مالی لازم برای شرکت را تامین می‌کنند. به عنوان مقابل این تعهد، یک درصد از سهم شرکت به آن‌ها تعلق می‌گیرد.

فرآیند پذیره‌نویسی باعث سهولت فعالیت سرمایه‌گذاری برای افرادی می‌شود که تمایل به تبدیل شدن به سهامدار شرکت‌ها دارند. این فرآیند نه تنها سرمایه‌گذاری را برای این افراد آسان‌تر می‌کند بلکه مزایای دیگری نیز دارد که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت. اصلی‌ترین جنبه در زمینه پذیره‌نویسی، تعهد و تسهیل در تأمین مالی است.

روش‌های اجرای پذیره‌نویسی

دو روش اجرای پذیره‌نویسی وجود دارد که به شرح زیر می‌باشد:

• پذیره‌نویسی با استفاده از تعهد پذیره‌نویسی

در این روش، یک فرد به‌عنوان متعهد مشخص می‌شود که وظیفه دارد در صورت عدم فروش کلیه اوراق بهادار در مدت زمان معین، مابقی آنها را از ناشر یا نماینده قانونی او خریداری کند. این فرد، که به عنوان کارگزار نیز شناخته می‌شود، در ابتدا قیمت سهام شرکت را تحلیل و تعیین می‌کند. سپس شرکت متقاضی را برای عرضه عمومی معرفی می‌کند. کارگزار با ثبت سند تعهد می‌کند که در صورت عدم فروش تمام اوراق، مبلغ مورد نیاز را تأمین کرده و سهام باقی‌مانده را خریداری خواهد کرد.

مزایا:

• تعیین دقیق قیمت واقعی سهام به دلیل کارشناسی.
• جلوگیری از تلاطم قیمت‌های مصنوعی.
• کاهش ریسک سرمایه‌گذاری.
• حذف کامل واسطه‌ها.

• پذیره‌نویسی با استفاده از بهترین کوشش

در این روش، طرف یا شرکت تأمین سرمایه هیچ تعهدی برای خرید اوراقی که به فروش نرسیده‌اند، ندارد. به‌جای آن، بهترین تلاش خود را برای به‌فروش رساندن اوراق انجام می‌دهد. در این حالت، ممکن است همه اوراق به فروش نرسد یا نرسند.

مقایسه پذیره‌نویسی و عرضه اولیه: تفاوت‌ها و فرآیند

در مقایسه پذیره‌نویسی و عرضه اولیه، سه تفاوت اصلی مشهود است، که به طور خلاصه در زیر بررسی می‌شوند.

1. مرحله شرکت در زمان ثبت ورود به بورس

   • پذیره‌نویسی: برای شرکت‌هایی که هنوز فعالیت خود را شروع نکرده‌اند، مناسب است. این مرحله معمولاً در زمان تشکیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری جدید انجام می‌شود.
   • عرضه اولیه: برای شرکت‌هایی که برای اولین بار سهام خود را در بورس عرضه می‌کنند.

2. بازه قیمتی (قیمت اسمی سهم)

   • پذیره‌نویسی: با قیمت اسمی ۱۰۰۰ ریال انجام می‌شود.
   • عرضه اولیه: دارای یک بازه قیمتی مشخص است.

3. مهلت زمانی مشارکت

   • پذیره‌نویسی: بازه زمانی حداکثر ۳۰ روزه را در نظر می‌گیرد.
   • عرضه اولیه: معمولاً یک بازه زمانی 2 تا 3 ساعته دارد و بعد از آن، بر اساس سفارشات ثبت شده، به هر فرد تعداد مشخصی سهم اختصاص می‌یابد.

فرآیند پذیره‌نویسی

لازم است ابتدا درباره متعهد پذیره‌نویسی توضیحات داده شود. متعهد پذیره‌نویسی فردی است که در مقابل تعهد خرید سهام پذیره‌نویسی نشده در زمان معین، پاسخگو است. در صورت عدم فروش تمامی اوراق به متعهد پذیره‌نویسی، نهاد واسط موظف است با او قراردادی منقعد کرده و تمامی اوراق را به او بفروشد تا وجه مورد نیاز شرکت تامین گردد.

در برخی مواقع، دولت قبل از فعالیت صندوق، اعلامیه‌پذیره‌نویسی را منتشر کرده و افراد را به خرید واحدهای صندوق و تامین مالی آن تشویق می‌کند. پس از پایان مهلت پذیره‌نویسی، صندوق فعالیت خود را در بورس آغاز خواهد کرد. این موضوع برای صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز صادق است.