روانشناسی ترید | 2 هیجان در معاملات

روانشناسی ترید | 2 هیجان در معاملات

هیجان در معاملات یکی از مهم ترین عواملی است که می تواند تصمیم گیری معامله گر را تحت تاثیر قرار دهد. مشاهده رشد یا ریزش سریع قیمت، انتشار اخبار مهم یا حتی تجربه چند معامله موفق پشت سر هم، ممکن است باعث شود معامله گر بدون بررسی کامل شرایط بازار تصمیم بگیرد.

در چنین شرایطی، سرعت تصمیم گیری از منطق و برنامه معاملاتی پیشی می گیرد. معامله گر ممکن است فرصت را بزرگ تر از واقعیت ببیند، ریسک معامله را دست کم بگیرد و قوانینی را که پیش از ورود تعیین کرده است نادیده بگیرد.

در این بخش از مجموعه روانشناسی ترید، به بررسی هیجان در معاملات، نشانه های آن و روش های کنترل هیجان هنگام معامله می پردازیم.

هیجان در ترید چیست؟

هیجان در ترید حالتی روانی است که در آن احساسات معامله گر بر فرآیند تحلیل و تصمیم گیری غلبه می کند. این حالت معمولا زمانی ایجاد می شود که بازار یک حرکت سریع داشته باشد یا معامله گر احساس کند یک فرصت استثنایی در حال شکل گیری است.

هیجان به خودی خود همیشه منفی نیست. افزایش انگیزه و توجه می تواند معامله گر را نسبت به بازار هوشیارتر کند؛ اما زمانی که شدت هیجان افزایش پیدا کند، احتمال تصمیم گیری عجولانه نیز بیشتر می شود.

در این شرایط، به جای اینکه معامله گر ابتدا استراتژی معاملاتی، نقطه ورود، حد ضرر و میزان ریسک را بررسی کند، ممکن است تنها روی احتمال کسب سود تمرکز داشته باشد.

هیجان چگونه بر تصمیم های معاملاتی اثر می گذارد؟

یکی از مهم ترین آثار هیجان، کاهش کیفیت تصمیم گیری است. معامله گر هیجان زده ممکن است تصور کند فرصت موجود تنها برای چند لحظه باقی مانده و در نتیجه بدون دریافت تاییدهای لازم وارد بازار شود.

برخی رفتارهای رایج در این شرایط عبارتند از:

• ورود به معامله بدون تکمیل تحلیل
• افزایش حجم معامله بیشتر از حد تعیین شده
• باز کردن چند موقعیت معاملاتی در مدت کوتاه
• نادیده گرفتن حد ضرر
• تغییر برنامه معاملاتی پس از ورود
• توجه بیش از حد به سود و زیان لحظه ای
• افزایش ریسک پس از چند معامله موفق

یکی دیگر از خطرات هیجان، اعتماد بیش از حد پس از کسب سودهای متوالی است. معامله گر ممکن است موفقیت های اخیر را نشانه توانایی قطعی خود در پیش بینی بازار بداند و بدون توجه به ریسک، حجم معاملات را افزایش دهد.

یک مثال از تاثیر هیجان در معامله

فرض کنید قیمت یک سهام پس از انتشار یک خبر مثبت، در مدت کوتاهی افزایش قابل توجهی پیدا می کند. مشاهده چند کندل صعودی ممکن است این تصور را ایجاد کند که روند صعودی همچنان ادامه خواهد داشت و در صورت عدم ورود فوری، فرصت کسب سود از دست می رود.

معامله گر بدون بررسی مقاومت های مهم، بدون تعیین حد ضرر و با حجمی بیشتر از برنامه معمول خود وارد موقعیت خرید می شود.

پس از مدتی، قیمت به محدوده مقاومتی می رسد و با افزایش فشار فروش، روند قیمت تغییر می کند. معامله گر که اکنون وارد زیان شده است، به جای خروج طبق برنامه، منتظر بازگشت قیمت می ماند و حتی ممکن است برای کاهش میانگین خرید، سرمایه بیشتری وارد معامله کند.

در این حالت، یک تصمیم هیجانی می تواند به افزایش تدریجی ریسک و زیان منجر شود.

در مقابل، معامله گر منظم تلاش می کند پس از مشاهده حرکت سریع بازار، ابتدا شرایط استراتژی خود را بررسی کند. ممکن است منتظر اصلاح قیمت یا دریافت سیگنال تایید بماند. اگر فرصت از دست برود نیز آن را بخشی از فرآیند معامله گری می داند و از ورود خارج از برنامه خودداری می کند.

آرامش در معامله گری چیست؟

نشانه های هیجان در ترید

شناخت علائم هیجان می تواند به معامله گر کمک کند قبل از تصمیم گیری، وضعیت روانی خود را بررسی کند.

مهم ترین نشانه های هیجان در معاملات عبارتند از:

• تصمیم گیری عجولانه برای ورود یا خروج
• افزایش ناگهانی حجم معاملات
• انجام معاملات متعدد در مدت کوتاه
• نادیده گرفتن حد ضرر
• بی توجهی به نسبت ریسک به بازده
• ترس از دست دادن یک فرصت معاملاتی
• بررسی مداوم سود و زیان معامله
• احساس شکست ناپذیری پس از چند معامله موفق
• تغییر مداوم استراتژی هنگام باز بودن معامله
• افزایش ریسک با هدف جبران ضرر یا کسب سود بیشتر

چگونه هیجان در معاملات را کنترل کنیم؟

کنترل هیجان به معنای حذف کامل احساسات نیست؛ بلکه هدف این است که احساسات، جایگزین قواعد معاملاتی و مدیریت ریسک نشوند.

۱. از چک لیست معاملاتی استفاده کنید

پیش از هر معامله، مجموعه ای از شرایط مشخص را بررسی کنید. نقطه ورود، حد ضرر، حد سود، حجم معامله و نسبت ریسک به بازده باید قبل از ورود مشخص باشند.

حرکت سریع قیمت به تنهایی نباید دلیل کافی برای ورود به معامله باشد.

۲. حجم معاملات را از قبل تعیین کنید

حجم معامله را بر اساس سرمایه و میزان ریسک قابل قبول مشخص کنید، نه میزان اطمینان یا هیجان خود.

حتی یک موقعیت معاملاتی که از نظر تحلیل بسیار مناسب به نظر می رسد، همچنان می تواند با زیان همراه شود.

۳. قبل از تصمیم عجولانه مکث کنید

اگر احساس می کنید باید همین لحظه وارد بازار شوید، چند دقیقه از نمودار فاصله بگیرید و دوباره شرایط معامله را بررسی کنید.

این وقفه کوتاه می تواند از تصمیم گیری احساسی جلوگیری کند.

۴. تعداد معاملات روزانه را محدود کنید

تعیین سقف برای تعداد معاملات روزانه می تواند مانع از بیش معامله گری شود. این موضوع به ویژه پس از چند معامله موفق یا ناموفق اهمیت بیشتری پیدا می کند.

۵. استراتژی معاملاتی خود را بک تست کنید

بک تست به معامله گر کمک می کند عملکرد یک استراتژی را در شرایط مختلف بازار بررسی کند. شناخت نقاط قوت و ضعف استراتژی باعث می شود تصمیم های معاملاتی بیشتر بر اساس قواعد مشخص و کمتر تحت تاثیر هیجان باشند.

۶. معاملات را در ژورنال ثبت کنید

در کنار اطلاعات مربوط به قیمت و نتیجه معامله، احساس خود قبل و هنگام ورود را نیز ثبت کنید.

پس از مدتی می توانید بررسی کنید چه تعداد از معاملات بر اساس استراتژی انجام شده و چه معاملاتی تحت تاثیر ترس، طمع یا هیجان قرار داشته اند.

۷. پس از سودهای بزرگ، ریسک را افزایش ندهید

کسب سود قابل توجه ممکن است احساس توانایی بیش از حد ایجاد کند. افزایش حجم معاملات صرفا به دلیل موفقیت های اخیر می تواند ریسک تصمیم گیری را بالا ببرد.

سودهای گذشته تضمینی برای موفقیت معاملات آینده نیستند.

۸. پس از یک معامله بسیار بزرگ، مدتی از بازار فاصله بگیرید

هم ضرر سنگین و هم سود غیرمنتظره می توانند وضعیت روانی معامله گر را تغییر دهند. در چنین شرایطی، فاصله گرفتن کوتاه مدت از بازار می تواند به بازگشت تمرکز و تصمیم گیری منطقی کمک کند.

تفاوت معامله گر هیجانی و معامله گر منظم

نقش مدیریت ریسک در کنترل هیجان

مدیریت ریسک در معاملات یکی از مهم ترین ابزارهای کاهش تاثیر هیجان است. زمانی که معامله گر پیش از ورود مشخص کرده باشد چه مقدار از سرمایه را در معرض ریسک قرار می دهد، احتمال تصمیم گیری عجولانه کاهش پیدا می کند.

تعیین حجم مناسب، حد ضرر، نسبت ریسک به بازده و حداکثر تعداد معاملات روزانه، بخشی از چارچوبی است که می تواند به ایجاد نظم در فرآیند معامله گری کمک کند.

جمع بندی

هیجان بخشی طبیعی از تجربه معامله گری است؛ اما زمانی که کنترل تصمیم های معاملاتی را در اختیار بگیرد، می تواند باعث افزایش ریسک و فاصله گرفتن معامله گر از استراتژی شود.

یک معامله گر حرفه ای تلاش نمی کند تمام حرکت های بازار را شکار کند. او ابتدا شرایط ورود را بررسی می کند، میزان ریسک را مشخص می کند و تنها زمانی وارد معامله می شود که شرایط با برنامه معاملاتی او هماهنگ باشد.

در بازار سرمایه، همیشه سریع ترین تصمیم بهترین تصمیم نیست؛ پایبندی به برنامه و مدیریت ریسک اهمیت بیشتری دارد.